سرنوشت ۴۰۰ کیلو اورانیوم ۶۰ درصد ایران در هالهای از گمانهزنیها
موضوع آینده ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد ایران این روزها با اخبار تأییدنشدهای مبنی بر شکلگیری زمینههای مذاکره میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده در کانون توجه قرار گرفته است.
این گمانهزنیها پس از ادعای روزنامه هاآرتص اسرائیل شدت گرفت. این روزنامه، به نقل از یک مقام ارشد ترکیه، مدعی شد که احتمال دارد خروج ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد از ایران به عنوان یک گزینه مطرح شده باشد. تا لحظه انتشار این گزارش، هیچ یک از مقامات رسمی ایران، ترکیه، آمریکا یا روسیه – که نام آن به عنوان یکی از مقاصد احتمالی مطرح شده – پاسخی رسمی به این ادعا ندادهاند.
گزینه احتمالی روی میز
هاآرتص به نقل از منابع آنکارا نوشت: «ترامپ ممکن است فرصتی به ترکیه بدهد تا تلاش کند بحران ایران را حل کند. ممکن است پیشنهاد کنیم اورانیوم غنیشده ایران به ترکیه منتقل شود، با تعهدی که هرگز به ایران بازگردانده نشود.» پیش از این نیز خبرهای تأییدنشدهای منتشر شده بود که حاکی از درخواست آمریکا برای تحویل اورانیوم ۶۰ درصد ایران بود. روایتهای دیگری پیشنهاد را از سوی ایران و حتی مقصد آن را روسیه اعلام کردهاند.
این موضوع از چهار زاویه مورد توجه قرار گرفت: سفر اخیر عراقچی به آنکارا، سفر علی لاریجانی به مسکو، پست دبیر شورایعالی امنیت ملی در توئیتر درباره فضای مثبت مذاکرات، و یادداشتی بازنشر شده در رسانههای داخلی به نقل از یک سایت خبری وابسته به سپاه، مبنی بر پذیرش پیشنهاد خارج کردن اورانیوم از سوی ایران اما هشدار نسبت به هدف آمریکا در خلع سلاح ایران.
روایت ایران از ذخایر اورانیوم
بر اساس گزارشهای رسمی رافائل گروسی، ایران ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد در اختیار دارد که پس از بمباران برخی سایتهای هستهای، دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به آن محدود شده است. گروسی هفته گذشته در حاشیه مجمع داووس به رویترز گفت: «این وضعیت نمیتواند تا ابد ادامه یابد.»
ایران با توجه به عضویت در معاهده عدم اشاعه باید تکلیف این ذخایر را مشخص کند. برخی تحلیلگران داخلی، وجود این ذخایر را برگ برندهای در بازدارندگی در برابر تهدیدات خارجی میدانند و برخی دیگر آن را تحت عنوان «ابهام هستهای» تعریف میکنند. مقامات ایران تأکید کردهاند که اورانیوم ۶۰ درصد در همان سایتهای بمبارانشده باقی مانده و هفت ماه گذشته تغییری در محل آن رخ نداده است.
ایران ۲۴ فروردین ۱۴۰۰ آغاز غنیسازی ۶۰ درصدی را در واکنش به اقدامات خصمانه غرب اعلام کرد و این اقدام طی نامهای به آژانس اطلاع داده شد. پیش از جنگ، بخشی از گزارش گروسی برای نشست فصلی شورای حکام رسانهای شد که نشان میداد ۴۰۸.۶ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد در کشور انباشته شده است.
واکنشها به اخبار اخیر
دبیر شورایعالی امنیت ملی دیروز در توئیتر نوشت: «برخلاف فضاسازیهای جنگ رسانهای، شکلگیری ساختاری برای مذاکرات در حال پیشرفت است.» همزمانی این توئیت با ادعای هاآرتص واکنشهای تندی در فضای مجازی ایجاد کرد.
فعالان رسانهای و کاربران توئیتر، این همزمانی را با تجربههای تلخ گذشته مقایسه کردند؛ از جمله خروج اورانیوم و آب سنگین در دوره برجام که به گفته آنها، بازدارندگی ایران را آسیب زد. برخی دیگر نیز نسبت به احتمال موافقت با خروج ۴۰۰ کیلو اورانیوم هشدار دادند و آن را خطر بالقوهای برای امنیت کشور دانستند./خبرفوری
