استاد پژوهشکده زلزلهشناسی تاکید کرد که تهران به دلیل تراکم جمعیتی، بافت فرسوده و محدودیت در امدادرسانی، در معرض بالاترین خطر زلزله قرار دارد و تخمین زده میشود که در صورت وقوع زلزله، تلفات انسانی ممکن است به چندصد هزار نفر برسد. خطر این بحران به شدت بالاست و سالهاست که کارشناسان درباره پیامدهای یک زلزله بزرگ در پایتخت هشدار میدهند.
دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، در گفتوگو با خبرآنلاین درباره سناریوهای مختلف زلزله در تهران توضیح داد و تاکید کرد که با بزرگای بیش از ۷، تلفات انسانی و آسیبهای گستردهای به زیرساختها وارد خواهد شد. همچنین، وی افزود که مدیریت بحران موجود قادر به مقابله با چنین بحرانهایی نیست و تنها راهحل افزایش تابآوری تهران، اجرای برنامهای منسجم و با پشتوانه مالی و سیاسی است.
زارع در توضیح اثرات یک زلزله با بزرگای ۷ در تهران اشاره کرد که بر اساس شبیهسازیها، تلفات انسانی میتواند به چندصد هزار نفر برسد، بهویژه در صورت وقوع زلزله شبانه که تعداد قربانیان به دلیل حضور مردم در خانهها بیشتر خواهد بود. وی همچنین گفت که آییننامههای مقاومسازی ساختمانها بهروز شدهاند، اما تجربیات اخیر نشان میدهد که بسیاری از سازندگان با استفاده از مصالح بیکیفیت، این قوانین را نادیده میگیرند.
او همچنین اشاره کرد که تهران، به دلیل ترکیب جمعیتی و کالبدی خاص خود، در بالاترین رده خطر زلزله قرار دارد. جمعیت روزانه تهران بیش از ۱۳ میلیون نفر است و علاوه بر تراکم بالای جمعیت، بافت فرسوده در برخی مناطق پایتخت، از جمله محلههای فقیرنشین، میزان آسیبپذیری را افزایش میدهد.
زارع درباره ابعاد فنی زلزلهها نیز توضیح داد که شدت لرزش زمین به ژرفای زلزله و نوع خاک بستگی دارد و زلزلههای بزرگتر از ۷.۰ میتوانند حتی ساختمانهای مدرن را نیز آسیبپذیر کنند. علاوه بر این، خطرات ثانویه، مانند آتشسوزیهای ناشی از انفجار خطوط گاز و قطع برق، میتواند منجر به آسیبهای بیشتر از خود زلزله شود.
وی همچنین به خطرات پسلرزهها و تخریبهای بعد از زلزله اشاره کرد و گفت که پس از وقوع زلزله اصلی، ایستادن و حرکت در شهر دشوار میشود و پسلرزهها میتوانند ساختمانهای آسیبدیده را کاملاً فروپاشند.
زارع در پایان، با اشاره به اهمیت آمادهسازی تهران برای مقابله با زلزله، پیشنهاداتی برای افزایش تابآوری پایتخت ارائه داد. این پیشنهادات شامل ایجاد ستاد فرماندهی واحد تابآوری، تقویت سیستمهای هشدار سریع، مقاومسازی ساختمانهای حیاتی، ایمنسازی زیرساختهای شهری، و آموزش همگانی برای آمادگی در برابر زلزله است.
وی بر این نکته تاکید کرد که برای مقابله با زلزله باید یک برنامه جامع و بلندمدت اجرا شود که در آن همه بخشها و دستگاهها همکاری داشته باشند و بودجههای لازم برای انجام این اقدامات تامین شود. هرگونه تأخیر در این زمینه میتواند هزینههای جانی و مالی بسیار بالایی را در پی داشته باشد
