در ماه مبارک رمضان، کوچهپسکوچههای شیراز و سایر شهرهای استان فارس با فضایی متفاوت و معنوی تزئین میشود. در این ماه، آیینهای مذهبی، سنتهای محلی و همدلی اجتماعی بهطور همزمان در کنار هم قرار میگیرند و تصویر خاصی از فرهنگ مردمان این منطقه را به نمایش میگذارند.
آیین غبارروبی مساجد از روزهای پایانی شعبان آغاز میشود. مردم شیراز با حضور داوطلبانه در مساجد و حسینیهها، خود را برای پذیرایی از ماه رمضان آماده میکنند. در حرم مطهر شاهچراغ(ع) نیز برنامههای ویژهای از جمله قرائت قرآن و مناجاتخوانی برگزار میشود که با استقبال گسترده مردم همراه است.
یکی از سنتهای دیرینه مردم فارس برپایی سفرههای افطاری ساده است. در این سفرهها، خوراکیهایی همچون آش سبزی شیرازی، فرنی، شلهزرد، خرما و نان تازه به چشم میخورند. در بسیاری از شهرستانها نظیر مرودشت، جهرم، فسا و لار، خیران به همکاری هیئتهای مذهبی، سفرههای افطاری عمومی برپا میکنند.
مریم احمدی، یکی از ساکنان محله سنگسیاه شیراز، در گفتوگو با ایسنا بیان میکند که در گذشته، بهویژه در شبهای قدر، سنتی بود که هر خانه غذایی بیشتر بپزد و آن را به همسایهها بفرستد. او تأکید میکند که هنوز هم این سنت را حفظ میکنند و بچهها ظرف غذا را به خانه همسایهها میبرند.
در برخی از روستاهای فارس، آیین «اللهرمضونی» همچنان بهصورت نمادین اجرا میشود. در این مراسم، نوجوانان و جوانان با خواندن اشعار مذهبی در کوچهها، مردم را برای سحری بیدار میکنند.
شبهای قدر در فارس، زمان اوج معنویت است. مساجد و اماکن مذهبی در این شبها مملو از جمعیت میشود که برای احیا و قرآن بر سر گرفتن گرد هم آمدهاند. دعای جوشن کبیر و مراسم سوگواری شهادت امام علی(ع) از برنامههای مهم این شبها هستند.
بازارهای سنتی شیراز، از جمله بازار وکیل، در آستانه رمضان رونق میگیرند. خرید خرما، زولبیا و بامیه و دیگر مواد غذایی پرمصرف این ماه افزایش مییابد. مغازهها تا ساعات پایانی شب باز هستند و برخی از کسبه بخشی از درآمدشان را برای کمک به نیازمندان کنار میگذارند.
رمضان در فارس، ماهی است که با آمیزهای از آیینهای مذهبی، سنتهای بومی و فرهنگ همدلی اجتماعی، تصویری روشن از زندگی معنوی و اجتماعی مردم این استان ترسیم میکند.
