تقابل ایران و آمریکا میتواند آینده خاورمیانه را برای نسلهای آتی تعیین کند.
در حالی که واشنگتن نیروهای نظامی گستردهای به منطقه اعزام کرده، مذاکرات دیپلماتیک همچنان در سایهای از تردید و بنبست ادامه دارند.
از خلیج فارس ۱۹۸۸ تا آستانه جنگی جدید
اکونومیست در گزارشی نوشت که نخستین برخورد لفظی بین یک تاجر نیویورکی و یک روحانی ایرانی در سال ۱۹۸۸ آغاز شد. تاجر آمریکایی اعلام کرد که ناوگان جنگی آمریکا باید به ایران برخوردی قاطع داشته باشد و تهدید کرد که اگر حتی یک گلوله به سوی نیروهای آمریکایی شلیک شود، جزیره خارک، پایانه اصلی صادرات نفت ایران، را هدف قرار خواهد داد.
در پاسخ، رهبر ایران اعلام کرد که این آبراه را به گورستانی برای آمریکاییها تبدیل خواهد کرد.
چهار دهه تقابل، تغییری در لحن نداشته است
با گذشت چهار دهه، لحن تهدیدها تغییر نکرده است. دونالد ترامپ پس از اینکه ایران هشدارهای او را نادیده گرفت، ناوگان جنگی خود را به منطقه اعزام کرد. در پاسخ، رهبر ایران تأکید کرد که اگر جنگی آغاز شود، این جنگ به یک جنگ منطقهای تبدیل خواهد شد.
آیا این آخرین تقابل خواهد بود؟
ترامپ امیدوار است که از طریق مذاکره یا استفاده از قدرت نظامی، به مناقشهای که نزدیک به نیم قرن با ایران ادامه دارد، پایان دهد. در سوی دیگر، رهبر ایران همچنان بر باورهای خود استوار است و تسلیم نمیشود.
آمادگیهای نظامی آمریکا
افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه نشاندهنده تدارک اقداماتی بزرگ است. ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به منطقه اعزام شده و تجهیزات نظامی مختلف در خلیج فارس مستقر شدهاند.
اما ترامپ همچنان در استفاده از زور مردد است. مذاکرات دیپلماتیک با ایران، بهویژه در عمان و از طریق میانجیگری کشورهای مختلف، ادامه دارد.
آیا توافق ممکن است؟
ایران تأکید دارد که تنها در صورتی به توافق میرسد که آمریکا از درخواستهای غیرممکن در حوزههای غیرهستهای دست بردارد. در عین حال، هرگونه توافق با ایران در واشنگتن با مخالفتهایی جدی روبهرو خواهد شد.
اگر مذاکرات شکست بخورد…
در حالی که آمریکا خود را برای مذاکره آماده میکند، پیشبینی میشود که این مذاکرات شکست خواهد خورد. احتمال حمله نظامی گسترده آمریکا همچنان مطرح است و برخی از ناظران معتقدند که هدف این حمله ممکن است مقامات ارشد ایران باشند. چنین اقدامی ممکن است تغییرات سیاسی در پی داشته باشد، اما نوع این تغییرات هنوز روشن نیست.
